نوار عصب عضله

نوار عصب عضله چیست؟

در سیستم عصبی محیطی بدن انسان که شامل رشته های عصبی است و از مغز و نخاع شروع می شود و همچنین عضلات بدن، انتقال پیام ها از طریق پتاسیل های الکتریکی انجام می گیرد. انتقال پیام هایی به صورت حس لمس، درد، فشار، گرما در پوست و دیگر حس هایی مثل دیدن، شنیدن و … از اندام به مغز از طریق همین اعصاب انجام می شود.


اعصاب بدن این پیام ها را به صورت امواج الکتریکی به عضلات اندامهای بدن منتقل می کنند دقیقا مانند کاری که در سیم تلفن انجام می شود. وقتی به هردلیلی رشته های عصبی و یا عضلات کار خود را به درستی انجام نمی دهد این انتقال پیام و انتقال امواج الکتریکی دچار اختلال می شود. روش هایی وجود دارد که به وسیله آن ها می توان شدت و سرعت و دیگر خصوصیات امواج الکتریکی را که در طول عصب و عضلات جریان دارند ثبت کرد که به آن نوار عصب و عضله گفته می شود.

نوار عصب عضله از چند بخش تشکیل شده است؟

نوار عصب عضله از دو بخش نوار عصب یا NCV مخفف بررسی سرعت هدایت عصبی Nerve Conduction Velocity و بخش نوار عضله یا EMG مخفف برسسی امواج عضلانی Electromyography تشکیل شده است.

ویژگی های نوار عصب چیست؟

در نوار عصب سرعت هدایت موج الکتریکی در مسیر عصب اندازه گیری می شود. یعنی موج الکتریکی با چه سرعتی در طول عصب حرکت می کند. در این تست ابتدا عصب در نقطه مشخصی تحریک می شود. این تحریک توسط جریان الکتریکی در سطح عصب است و پاسخ آن بر روی پوست یا روی عضله ثبت می گردد.در برخی از بیماریهای اعصاب محیطی سرعت هدایت عصبی کم می شود. مثلا اگر عصب تحت فشار باشد این سرعت کاهش پیدا می کند. در نوار عصب ارتفاع موج پتانسیل الکتریکی ایجاد شده نیز مهم است. در برخی بیماری های رشته های عصبی ممکن است سرعت انتقال موج کم نشود اما ارتفاع موج کم شود. این بررسی بر روی عصبهای انتقال دهنده پیامهای حسی یا حرکتی یا مشترک انجام می شود.

ارتفاع موج عصبی از این لحاظ مهم است که نشان می دهد چه تعداد عصب فعال است. در برخی از بیماریهای اعصاب محیطی عصبها از بین می روند در این حالت ارتفاع موج کم می شود. برای اینکه بتوانیم این کاهش موج را اندازه گیری کنیم باید دو عصب در دو سمت بدن را مقایسه کنیم.

بررسی سرعت هدایت عصبی شامل دو بخش است: اعصاب حسی و حرکتی. در این حالت عصب حسی تحریک شده و پاسخ از پوست ثبت می شود یا عصب حرکتی تحریک شده و پاسخ حرکتی از عضله ثبت می شود. گاهی از اعصابی که هم حسی و هم حرکتی می باشند پاسخ مشترک ثبت می شود.

در نوار عصب سرعت هدایت موج الکتریکی در مسیر عصب اندازه گیری می شود

نقش نوار عضله در تشخیص چه بیماری هایی است؟

نوار عضله یا EMG شامل ثبت فعالیت الکتریکی عضله است که معمولا با الکترود سوزنی انجام می گیرد. در این حالت الکترود بسیار ظریف در نزدیک محل فعالیت فیبر عضله قرار داده می شود و فعالیت الکتریکی عضله ثبت می شود. در نوار عضله تحریک الکتریک وارد عضله نمی شود بلکه تحریک ایجاد شده در داخل عضله ثبت می شود.

نوار الکترومیوگرافی خود شامل چند بخش است. عضله ابتدا باید کاملا شل باشد تا ارزیابی شود آیا عضله حرکت خودبخودی دارد یا نه. در حالت طبیعی و نرمال عضلات کاملا ساکت می باشند و فعالیت الکتریکی خودبخود ندارند اما در موارد متعددی دچار فعالیت خودبخود می شوند. سپس انقباض ضعیفی از عضله بصورت ارادی گرفته می شود. مهم است که بیمار در این مرحله همکاری خوبی داشته باشد. در انتها انقباض قوی از عضله گرفته می شود. شکل امواج و ارتفاع آنها عوامل مهم در بررسی نوار عضله می باشند.

نوار عصب عضله چه بیماریهایی را تشخیص می دهد؟

اختلالات مربوط به رشته های عصبی مانند بیماری گیلن باره و بیماری اِس اِم اِی همچنین اشکال در محل اتصال رشته های عصبی به عضلات مانند بیماری میاستنی گراویس توسط نوار عصب عضله تشخیص داده می شود.

دسته گسترده بیماریهای ارثی و اکتسابی عضلات بدن مانند دیستروفی عضلانی، بیماریهای التهابی عضلانی و انواع بیماریهای متابولیک عضلانی نیز باید توسط نوار عصب عضله تشخیص داده شوند.

چه علائمی در کودک نیازمند نوار عصب عضله است؟

اگر کودک دچار هر یک از علایم ضعف در اندام، ناتوانی در راه رفتن، ناتوانی در بالا رفتن از پله یا نردبان، لنگیدن، درد در قسمتهای مختلف بدن، خستگی، گزگز، مورمور و بی‌حسی شود، لازم است با صلاحدید فلوشیپ نوروماسکولار، نوار عصب عضله انجام شود.

دکتر محمدکاظم بخشنده فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *