علت تشنج کودکان

تشنج کودکان چیست؟

یکی از شایع ترین مشکلات مغز و اعصاب کودکان ویا شایع‌ترین اختلال مغزی در کودکان، که نگرانی بسیار شدیدی در والدین آنان ایجاد می کند، بروز تشنج کودکان یا غش در کودکان است. تشنج یعنی اختلال موقتی در مغز که در اثر تخلیه الکتریکی غیرطبیعی در سلول های عصبی مغز به صورت ناگهانی بروز می کند. تشنج به صورت یک حمله عصبی خودش را نشان می‌دهد و بیانگر یک فعالیت شدید و غیرطبیعی در قسمتی یا تمام مغز است. به طور معمول تشنج با انقباض عضلانی، غش، شل شدن عضلات، پرش اندام‌ها، لرزش اندام‌ها، خیرگی چشم‌ها، تغییر مزه و بوی چیزها که به طور معمول بین چند ثانیه تا چند دقیقه طول می کشد، نشان داده می‌شود.

شایع‌ترین اختلال مغزی در کودکان بروز تشنج کودکان یا غش در کودکان است

تشنج کودکان به چه شکلی ظاهر می شود؟

تشنج کودکان به صورت های زیر بروز می کند:

۱) شایع تریین شکل از تشنج کودکان نوعی است که منتشر تونیک کلونیک نامیده می شود. در این نوع حین تشنج، كودک بی‌هوش می‌شود و به مدت چند ثانیه بدنش خشک‌ شده و نفس در سینه حبس می‌گردد بعد از آن دست‌ها و پاهایش را به‌طور منظم باز و بسته می‌كند و این حالت به مدت چند دقیقه ادامه پیدا می‌كند. ممكن است كودک در شروع تشنج فریاد بزند یا ادرار و مدفوع از وی دفع شود. وقتی‌که تشنج به پایان رسید، كودک حالتی بهت‌زده دارد و احتمالاً تمایل به خواب پیدا می‌كند.


۲ ) اختلال هوشیاری، یعنی کودک اطرافیان را نشناسد و متوجه زمان ومکان نباشد، به صدازدن شما پاسخ ندهد یا بی هوش روی زمین بیفتد.

شایع تریین شکل از تشنج کودکان نوعی است که منتشر تونیک کلونیک نامیده می شود


۳ ) انحراف چشم ها (سیاهی چشم) به سمت بالا، چپ یا راست و یا اینکه کودک برای چند لحظه به نقطه ای خیره شود.


۴ ) حرکات غیر ارادی در اعضای بدن کودک که ممکن است قسمتی از بدن یاتمام اعضا را درگیرکند. این حرکات بصورت سفتی اندام ، دست و پازدن، حرکات پرشی اندام ها، حرکات لرزشی و تکان دهنده در یک و یا چند اندام اتفاق می افتد.


۵ ) ممکن است کودک در زمان حمله کنترل ادرار خود را از دست بدهد.


۶ ) گاه کودک دچار حرکات اتوماتیک وار و تکراری می شود یا اینکه یک منظره را به صورت توهم بینایی می بیند.


۷ ) گاهی تشنج بصورت تغییر ناگهانی رفتاری در کودکان نمایان می شود.

علت تشنج کودکان چه می تواند باشد؟

گاه تشنج کودکان به علت زمینه اختلال قبلی در کانال های یونی سلول های مغزی اتفاق می افتد که به این بیماری صرع گفته می شود. تعریف دقیق از بیماری صرع اینکه وقتی تشنج در کودکان بدون علت خاص (تب، مننژیت، افت قند خون، کاهش کلسیم خون، ضربه به سر، تومور مغزی و عفونت مغزی) بروز کند و دو بار یا بیشتر تکرار شود، به آن صرع گفته می شود. پس بروز یک حمله تشنج بدون علت خاص صرع نمی باشد و حداقل دو حمله لازم است تا بگوییم کودک بیماری صرع دارد.

دستگاه نوار مغز کودکان فقط یک دستگاه گیرنده می باشد که اشعه مضر برای کودک نداشته و هیچ آسیبی به فرزند عزیزتان نمی رساند
DA1F0C EPILEPSY, EEG

چه تفاوتی میان تشنج و صرع وجود دارد؟

تفاوت صرع و تشنج این است که در تشنج علت خاصی قبل از بروز حمله تشنج وجود دارد که این علت می تواند تب، ضربه به سر، عفونت مغزی یا مننژیت، تومور مغزی، سکته مغزی، اختلال الکترولیتی مانند کاهش قند و کلسیم خون باشد. نکته مهم در تفاوت صرع و تشنج اینکه بیماری صرع در زمینه اختلال قبلی در کانال های یونی سلول های مغزی و یا آسیب ها و ضایعات قبلی مغزی اتفاق می افتد و علت اخیر ندارد. اگرچه زمانی می توان اصطلاح بیماری صرع را بکار برد که بیش از دو حمله از این نوع بروز کرده باشد.

وقتی کودکان دچار تب می‌شوند نیز احتمال بروز تشنج در آن‌ها فزونی می‌گیرد

تشنج ناشی از تب چه بیماری است؟

مغز کودک از شش ماهگی تا حدود پنج سالگی هنوز به خوبی بزرگسالان نمی‌تواند در برابر افزایش درجه حرارت مقاومت کند و به همین سبب گرما یا حرارت زیاد را یکی از دلایلی می‌دانند که ممکن است کودکی را وارد اختلال تشنج کند؛ حساسیتی که اگر کودکتان در تابستان زیاد زیر آفتاب مانده باشد بیشتر احتمال وقوع دارد. بر همین اساس وقتی کودکان دچار تب می‌شوند نیز احتمال بروز تشنج در آن‌ها فزونی می‌گیرد.

در تشنج بدون تب اقدامات تشخیصی مانند تصویربرداری مغزی به صورت ام آر آی و نوار مغز ضروری است

در واقع، افزایش حرارت بدن و به بیان بهتر، تب یکی از شایع‌ترین دلایل ایجاد تشنج در کودکان، بخصوص در ۱۸ ماهگی تا دوسالگی به شمار می‌رود. وقتی کودک در محدوده سنی یک ماه تا ۶ سال به هر علتی دچار تب شده میزان تب نیز بیشتر از 4/38 درجه سانتی گراد باشد و بعلت تب دچار تشنج شود، درصورتی که عفونت مغزی مانند مننژیت یا آنسفالیت نداشته باشد، میزان قند، کلسیم و الکترولیتهای خونی طبیعی باشد و سابقه قبلی حمله تشنج بدون تب یا تشنج نوزادی نداشته باشد، به این حالت بیماری تب و تشنج یا تشنج ناشی از تب گفته می شود.

مهمترین بیماری که نیازمند تشخیص به وسیله نوار مغز کودکان دارد، تشنج یا بیماری صرع می باشد

اقدام تشخیصی برای یافتن علت تشنج کودکان چیست؟

در بیماری تشنج باید به دنبال علت اخیر بیماری بگردیم و وقتی علت بروز حمله تشنج مانند تب، ضربه به سر، عفونت مغزی یا مننژیت، تومور مغزی، سکته مغزی، اختلال الکترولیتی مانند کاهش قند و کلسیم خون را پیدا کردیم دیگر اقدامات تشخیصی دیگری لازم نیست. اما در بیماری صرع نکته اصلی تفاوت صرع و تشنج  از نظر تشخیصی است چرا که در این بیماری کلیه اقدامات تشخیصی مانند تصویربرداری مغزی به صورت ام آر آی و نوار مغز ضروری است. مهمترین بیماری که نیازمند تشخیص به وسیله نوار مغز کودکان دارد، تشنج یا بیماری صرع می باشد. بیشترین علت انجام نوار مغز کودکان بررسی و تشخیص انواع اختلالات تشنجی در کودکان است.

دکتر محمدکاظم بخشنده فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *