سلول درمانی/ دکتر محمد کاظم خشنده ب
سلول درمانی

سلول درمانی امیدهای تازه ای را در جهت ترمیم بافت های آسیب دیده فراهم کرده است . امروز، دانشمندان در سراسر جهان با انجام تحقیقات سلولی و کارآزمایی های بالینی در زمینه سلول درمانی، با افزایش درک از بدن انسان و یافتن راهکارهای موثر و کارآمد جهت درمان بیماری های جدید کمک شایانی به مردم جهان می کنند. یکی از موثرترین پیشرفت های علم پزشکی بهره گیری از سلول بنیادی در درمان بیماران به خصوص بیماری های صعب العالج است.امروزه سلول درمانی به عنوان یکی از شایع ترین درمان های نوید دهنده برای بیماری های مغز و اعصاب کودکان و بیماری های نورورماسکوالر یا عصبی عضالنی مطرح است. سلول های بنیادی با ویژگی های خاصی شناخته می شوند که ابتدایی ترین آن توان تکثیر خود به صورت تمایز نیافته به میزان باال و ویژگی دوم توان تمایز به سول های رده های مختلف است. سلول های بنیادی مسدول تکامل و حفظ بافت ها و اندام های مختلف هستند. سلول های بنیادی از نظر توان تمایزی معموال به چند شاخه تقسیم می شود که شامل این موارد است: pluripotent مانند سلولهای بنیادی جنینی )ESC )و پرتوان القایی )iPS )که توان تمایز به همه رده های سلولی را دارند، multipotent که توان تمایز به سلول های همان رده و unipotent که فقط به یک سلول تمایز می یابند. سلول های بنیادی از نظر استحصال هم معموال به دونوع جنینی و بالغین تقسیم می شوند. استفاده از سلول های بنیادی برای درمان بیماری های مختلف از قبیل سکته مغزی، ALS ،آسیب نخاعی ، MS ، پارکینسون ، آلزایمر و سکته قلبی استفاده شده است و در موارد هم منجر به صدور مجوز درمان شده است. البته نقش درمانی سلول های بنیادی فقط از طریق تمایز مستقیم سلول به بافت هدف ایجاد نمی شود و فاکتور های رشد و ضد التهابی آزاد شده از آنها نقش بسزایی در حفظ سلول ها بخصوص نورون ها دارد. چه نوع از سلول درمانی در بیماری مغز و اعصاب کودکان اثر بهتر و عارضه کمتری دارد؟ سلول های بنیادی مزانشیمی MSC سلول های غیر هماتوپوییتیک، چند توان ، تمایز نیافته و از نظر ظاهری شبیه فیبروبالست هستند که در تقریبا همه بافتهای بدن وجود دارند و توانایی تمایز به سلول های رده مزانشیمی و غیر مزانشیمی از قبیل میوبالست را دارند. سلول های بنیادی مزانشیمی به طور گسترده ای در تمام بافت های بدن پراکنده هستند و می توانند در تداوم سالمت و عمکرد بافت ها و ترمیم آنها دخیل باشند همانطور که در واکنش های هموستاز و پاسخ های ایمنی سهیم هستند. سلولهای بنیادی مزانشیمی دارای تفاوتهای با بقیه سلول های بنیادی بالغین هستند به این صورت که آنها نه تنها قادرند به سلول های رده مزانشیمی تمایز پیدا کنند بلکه می توانند به سلول های تمایز یافته از بقیه رده های جنینی مانند مغز استخوان، عضله، کبد، ریه و پوست نیز تمایز یابند. گزارشات مختلف تولید سلول های میوبالست را از منشا سلول های MSC را نشان داده اند که به خاطر کاربردهای کلینیکی ارزشمند آن مورد توجه ویژه قرارگرفته است. سلول های MSC قابلیت تمایز به سلولهای اپیتلیالی و سلول های متعلق به رده های نورواکتودرم را دارند و در ضمن آنها می توانند به محل آسیب ، التهاب و تومور مهاجرت کنند. این خصوصیات سلول های MSCs را به کاندیدی ارزشمند در پزشگی بازسازی تبدیل کرده اند. همچنین مطالعات مختلف نشان داده اند که فاکتورهای رشد مترشحه از سلول های MSC می توانند در بقای سلولها، رشد و تمایز آنها نقش بسیار مهمی ایفا کند که یکی دیگر از مزایای استفاده از این سلولها در سلول درمانی است.

سراسر جهان با انجام تحقیقات سلولی و کارآزمایی های بالینی در زمینه سلول درمانی، با افزایش درک از بدن انسان و یافتن راهکارهای موثر و کارآمد جهت درمان بیماری های جدید کمک شایانی به مردم جهان می کنند. یکی از موثرترین پیشرفت های علم پزشکی بهره گیری از سلول بنیادی در درمان بیماران به خصوص بیماری های صعب العالج است.امروزه سلول درمانی به عنوان یکی از شایع ترین درمان های نوید دهنده برای بیماری های مغز و اعصاب کودکان و بیماری های نورورماسکوالر یا عصبی عضالنی مطرح است. سلول های بنیادی با ویژگی های خاصی شناخته می شوند که ابتدایی ترین آن توان تکثیر خود به صورت تمایز نیافته به میزان باال و ویژگی دوم توان تمایز به سول های رده های مختلف است. سلول های بنیادی مسدول تکامل و حفظ بافت ها و اندام های مختلف هستند. سلول های بنیادی از نظر توان تمایزی معموال به چند شاخه تقسیم می شود که شامل این موارد است: pluripotent مانند سلولهای بنیادی جنینی )ESC )و پرتوان القایی )iPS )که توان تمایز به همه رده های سلولی را دارند، multipotent که توان تمایز به سلول های همان رده و unipotent که فقط به یک سلول تمایز می یابند. سلول های بنیادی از نظر استحصال هم معموال به دونوع جنینی و بالغین تقسیم می شوند. استفاده از سلول های بنیادی برای درمان بیماری های مختلف از قبیل سکته مغزی، ALS ،آسیب نخاعی ، MS ، پارکینسون ، آلزایمر و سکته قلبی استفاده شده است و در موارد هم منجر به صدور مجوز درمان شده است. البته نقش درمانی سلول های بنیادی فقط از طریق تمایز مستقیم سلول به بافت هدف ایجاد نمی شود و فاکتور های رشد و ضد التهابی آزاد شده از آنها نقش بسزایی در حفظ سلول ها بخصوص نورون ها دارد. چه نوع از سلول درمانی در بیماری مغز و اعصاب کودکان اثر بهتر و عارضه کمتری دارد؟ سلول های بنیادی مزانشیمی MSC سلول های غیر هماتوپوییتیک، چند توان ، تمایز نیافته و از نظر ظاهری شبیه فیبروبالست هستند که در تقریبا همه بافتهای بدن وجود دارند و توانایی تمایز به سلول های رده مزانشیمی و غیر مزانشیمی از قبیل میوبالست را دارند. سلول های بنیادی مزانشیمی به طور گسترده ای در تمام بافت های بدن پراکنده هستند و می توانند در تداوم سالمت و عمکرد بافت ها و ترمیم آنها دخیل باشند همانطور که در واکنش های هموستاز و پاسخ های ایمنی سهیم هستند. سلولهای بنیادی مزانشیمی دارای تفاوتهای با بقیه سلول های بنیادی بالغین هستند به این صورت که آنها نه تنها قادرند به سلول های رده مزانشیمی تمایز پیدا کنند بلکه می توانند به سلول های تمایز یافته از بقیه رده های جنینی مانند مغز استخوان، عضله، کبد، ریه و پوست نیز تمایز یابند. گزارشات مختلف تولید سلول های میوبالست را از منشا سلول های MSC را نشان داده اند که به خاطر کاربردهای کلینیکی ارزشمند آن مورد توجه ویژه قرارگرفته است. سلول های MSC قابلیت تمایز به سلولهای اپیتلیالی و سلول های متعلق به رده های نورواکتودرم را دارند و در ضمن آنها می توانند به محل آسیب ، التهاب و تومور مهاجرت کنند. این خصوصیات سلول های MSCs را به کاندیدی ارزشمند در پزشگی بازسازی تبدیل کرده اند. همچنین مطالعات مختلف نشان داده اند که فاکتورهای رشد مترشحه از سلول های MSC می توانند در بقای سلولها، رشد و تمایز آنها نقش بسیار مهمی ایفا کند که یکی دیگر از مزایای استفاده از این سلولها در سلول درمانی است.

سراسر جهان با انجام تحقیقات سلولی و کارآزمایی های بالینی در زمینه سلول درمانی، با افزایش درک از بدن انسان و یافتن راهکارهای موثر و کارآمد جهت درمان بیماری های جدید کمک شایانی به مردم جهان می کنند. یکی از موثرترین پیشرفت های علم پزشکی بهره گیری از سلول بنیادی در درمان بیماران به خصوص بیماری های صعب العالج است.امروزه سلول درمانی به عنوان یکی از شایع ترین درمان های نوید دهنده برای بیماری های مغز و اعصاب کودکان و بیماری های نورورماسکوالر یا عصبی عضالنی مطرح است. سلول های بنیادی با ویژگی های خاصی شناخته می شوند که ابتدایی ترین آن توان تکثیر خود به صورت تمایز نیافته به میزان باال و ویژگی دوم توان تمایز به سول های رده های مختلف است. سلول های بنیادی مسدول تکامل و حفظ بافت ها و اندام های مختلف هستند. سلول های بنیادی از نظر توان تمایزی معموال به چند شاخه تقسیم می شود که شامل این موارد است: pluripotent مانند سلولهای بنیادی جنینی )ESC )و پرتوان القایی )iPS )که توان تمایز به همه رده های سلولی را دارند، multipotent که توان تمایز به سلول های همان رده و unipotent که فقط به یک سلول تمایز می یابند. سلول های بنیادی از نظر استحصال هم معموال به دونوع جنینی و بالغین تقسیم می شوند. استفاده از سلول های بنیادی برای درمان بیماری های مختلف از قبیل سکته مغزی، ALS ،آسیب نخاعی ، MS ، پارکینسون ، آلزایمر و سکته قلبی استفاده شده است و در موارد هم منجر به صدور مجوز درمان شده است. البته نقش درمانی سلول های بنیادی فقط از طریق تمایز مستقیم سلول به بافت هدف ایجاد نمی شود و فاکتور های رشد و ضد التهابی آزاد شده از آنها نقش بسزایی در حفظ سلول ها بخصوص نورون ها دارد. چه نوع از سلول درمانی در بیماری مغز و اعصاب کودکان اثر بهتر و عارضه کمتری دارد؟ سلول های بنیادی مزانشیمی MSC سلول های غیر هماتوپوییتیک، چند توان ، تمایز نیافته و از نظر ظاهری شبیه فیبروبالست هستند که در تقریبا همه بافتهای بدن وجود دارند و توانایی تمایز به سلول های رده مزانشیمی و غیر مزانشیمی از قبیل میوبالست را دارند. سلول های بنیادی مزانشیمی به طور گسترده ای در تمام بافت های بدن پراکنده هستند و می توانند در تداوم سالمت و عمکرد بافت ها و ترمیم آنها دخیل باشند همانطور که در واکنش های هموستاز و پاسخ های ایمنی سهیم هستند. سلولهای بنیادی مزانشیمی دارای تفاوتهای با بقیه سلول های بنیادی بالغین هستند به این صورت که آنها نه تنها قادرند به سلول های رده مزانشیمی تمایز پیدا کنند بلکه می توانند به سلول های تمایز یافته از بقیه رده های جنینی مانند مغز استخوان، عضله، کبد، ریه و پوست نیز تمایز یابند. گزارشات مختلف تولید سلول های میوبالست را از منشا سلول های MSC را نشان داده اند که به خاطر کاربردهای کلینیکی ارزشمند آن مورد توجه ویژه قرارگرفته است. سلول های MSC قابلیت تمایز به سلولهای اپیتلیالی و سلول های متعلق به رده های نورواکتودرم را دارند و در ضمن آنها می توانند به محل آسیب ، التهاب و تومور مهاجرت کنند. این خصوصیات سلول های MSCs را به کاندیدی ارزشمند در پزشگی بازسازی تبدیل کرده اند. همچنین مطالعات مختلف نشان داده اند که فاکتورهای رشد مترشحه از سلول های MSC می توانند در بقای سلولها، رشد و تمایز آنها نقش بسیار مهمی ایفا کند که یکی دیگر از مزایای استفاده از این سلولها در سلول درمانی است.