(ADHD)درمان قطعی بیش فعالی

داستانی جالب بشنوید:

امروز در مطب پسر بیماری داشتم که هشت ساله بود و تمام علائم بیماری بیش فعالی از نوع نقص توجه و تمرکز و پرتحرکی از نوع Attention deficit hyperactivity disorder داشته است. مشکلات رفتاری پسر داستان ما اوضاع اسف باری در خانواده ایجاد کرده بود. به طوری که مادر دچار مشکلات روحی و افسردگی و پدر دچار پرخاشگری های شدید شده بود. نکته جالب ماجرا درخواست والدین از بنده بود. پدر و مادر این پسر از من به عنوان فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان می خواستند که با یک دارو و سریع مشکل فرزندشان بهبود پیدا بکند. نکته مهمی در این داستان وجود دارد و آن اینکه والدین برای درمان قطعی بیش فعالی در فرزندان خود باید صبور باشند. علاوه بر صبر همکاری همه جانبه والدین جهت درمان بیش فعالی کودکان آنها یکی از لوازم ضروری درمان قطعی بیش فعالی است. در این مقاله به کمک های والدین برای اصلاح رفتاری بیش فعالی کودکان می پردازیم.

درمان دارویی بیش فعالی ضروری است:

وقتی کودک مبتلا به بیش فعالی a به فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان مراجعه می کند ابتدا لازم است برای تشخیص دقیق آن، نوار مغز سه بعدی یا نقشه مغزی یا QEEG انجام شود. در کودکان مبتلا به بیش فعالی در نواحی خاصی از مغز آنها امواج کند دلتا و تتا افزایش پیدا می کند. سپس در مرحله درمان بیش فعالی خود به دو دسته درمان دارویی و درمان های غیر دارویی تقسیم می شود. بهترین درمان دارویی بیش فعالی داروی ریتالین یا متیل فنیدیت است که با اثر روی افزایش غلظت دوپامین در بافت مغزی عمل می کند. داروی دیگر با اثر مشابه که طولانی اثر تر است، آتوموکستین یا استراموکس می باشد. گاه کودک مبتلا به بیش فعالی، همزمان به اضطراب یا افسردگی مبتلا است و در این موارد درمان های دارویی دیگری نیز مانند داروهای ضد اضطراب و ضد افسردگی هم باید انجام شود. برای تغییر در رفتار کودک برخوردهای والدین باید برای مدیریت رفتار کودک تغییر کند.

خواب کودک بیش فعال باید تنظیم شود:

پروفسور مارک استین Mark Stein از بیمارستان کودکان شهر سیاتل معتقد است که بخش زیادی از کودکان مبتلا به اختلال بیش فعالی، به اختلال خواب نیز مبتلا هستند. بستن چشم های کودک بیش فعال موجب تغییر بازی شده و گاه تنها یک زمان اندک مانند نیم ساعت خواب اضافه، می تواند به کنترل بی قراری و رفتار تکاشگری آنها کمک کند. در بیش فعالی کودکان چون نمی توانند شب آرام بگیرند و خواب مناسبی داشته باشند، در صبح روز بعد به علت خستگی ناشی از کمبود خواب، با نشانه های بیشتری از بیش فعالی و اختلال تمرکز بیدار خواهند شد.

توصیه هایی برای خواب کودکان بیش فعال:

اتاق خواب کودک بیش فعال خنک و تاریک نگه داشته شود

تماشای وسایل دیجیتال قبل از خواب ممنوع شود

تلویزیون، کامپیوتر ، موبایل و بازیهای ویدئویی حتماً خارج از اتاق خواب نگهداشته شود

فضای خواب کودک بیش فعال باید آرام باشد

 زمان به خواب رفتن کودک بیش فعال ثابت باشد، حتی در تعطیلات آخر هفته

استفاده از داروی ملاتونین با تجویز فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان در صورت عدم توانایی به خواب رفتن

والدین اهداف کوچک قابل اداره کردن به کودک بدهند:

 برای تنظیم رفتار کودک بیش فعال، والدین و معلم کلاس نقش اساسی دارند. با واگذارکردن اهداف کوچک قابل اداره کردن، رفتار کودک را می توان مدیریت نمود. مثلاً به کودک بگویید به مدت 7 دقیقه روی میز شام بنشیند و قرار بگذارید که اگر کودک رعایت کرد، پاداش خواهد گرفت. در مهدکودک یا مدرسه والدین باید با معلم یا مربی کودک هماهنگ نمایند تا برای تنظیم رفتار کودک پاداش هایی در نظر گرفته شود. مثلاً اگر کودک در مدرسه بر روی نیمکت خود بنشیند، پاداش می گیرد که این پاداش صادقانه بوده و سریع به او تعلق می گیرد.اینگونه مدیریت رفتار کودکان بهتر از مجازات می تواند در مدیریت و تغییر رفتار کودک اثر گذار باشد. این جمله یکی از صاحبنظران دکتر ادوارد هالوول (Edward Hallowell) نویسنده کتاب نتیجه حواس پرتی، است که می گوید: اگر والدین در مرتب کردن به کودک خود کمک کنند، بسیار موثر تر از این است که تنها به او وظایفش را گوش زد کنند. زیرا این برخورد بیشتر شبیه عیب جویی است.

والدین به زندگی کودک بیش فعال نظم و انضباط ببخشند:

کودکی که به بیماری بیش فعالی مبتلا است تغییر و نظم را به سادگی نمی پذیرد. نظم و انضباط در زندگی کودک بیش فعال نباید شامل یک قانون و برنامه سفت و سخت باشد بلکه به معنای تنظیم ساختار زندگی او برای سازمان دادن به زندگی او است. ساختار زندگی کودک: ساختار به معنی نظم و انضباط سفت و سخت نیست بلکه به معنی تنظیم مواردی است که زندگی کودک را آرام و سازمان یافته نماید. بهترین راه برای شروع پاداش دادن به رفتارهای خوب کودک است.کودکان مبتلا به بیش فعالی خیلی خوب از طریق تشویق برای رسیدن به نتیجه مطلوب پاسخ مثبت می دهند و تشویق یا تقویت یک رفتار خوب می تواند کودک را در یادگیری عادت های مناسب جدید یاری کند.

کوشش والدین برای ایجاد روابط سالم در خانواده:

وقتی کودک بیش فعال در خانواده دیده شود، ارتباط میان تمام اعضای خانواده نقش مهمی در مدیریت و تغییر رفتار کودک مبتلا به بیش فعالی دارد. پرورش روابط مناسب در بین اعضای خانواده یک پشتوانه قوی برای تقابل با طوفان های ویرانگر ناشی از رفتار نامناسب کودک بیش فعال است. در فواصل مختلف و برای تقویت روحیه، والدین باید به خود فرصت استراحت بدهند و در صورت لزوم از اطرافیان خود تقاضای کمک کنند. همچنین والدین به دلیل مشکلات کودک بیش فعال خود را سرزنش نکنند.

رژیم غذایی کودک بیش فعال بسیار مهم است:

بررسی ها و تحقیقات جدید نشان می دهد که بین کمبود اسیدهای چرب امگا 3 و بیش فعالی ارتباط وجود دارد. همچنین ثابت شده است که در خون کودکان مبتلا به اختلال بیش فعالی، اسیدچرب امگا3 پایین تری وجود دارد. چربی امگا3 در گردو، ماهی هایی مثل سالمون، سبزیجات دارای برگ سبز مثل اسفناج، دانه کتان و محصولات سویا وجود دارد.

رژیم غذایی افراد بیش فعال

در رژیم غذایی کودکان مبتلا به بیش فعالی مواد انرژی زا مانند قند یا مواد آلرژی زا مانند گندم، تخم مرغ و شیر نباید باشد. همچنین مصرف رنگ های مصنوعی و مواد افزودنی در رژیم حذف گردد. تا کنون در مورد اثر قطعی رژیم غذایی در بهبود علائم بیماری بیش فعالی مطالعه دقیقی انجام نشده است ولی شواهد زیادی وجود دارد که نشان می دهد تغییر در رژیم غذایی سبب تفاوت در بروز علائم می شود. در بیش فعالی کودکان کافئین به عنوان یک محرک عمل کرده و مصرف آن عواقب خطرناکی دارد. بنابراین مصرف آن توصیه نمی شود.

دکتر محمدکاظم بخشنده فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *