درمان سردرد میگرنی کودکان

مگر کودکان هم سردرد میگرنی دارند؟

یکی از مهمترین و بیشترین علت مراجعه کودکان به پزشک مغز و اعصاب کودکان، سردرد می باشد. بیش از 5 درصد علت مراجعه اورژانسی به یک مرکز مغز و اعصاب کودکان نیز سردرد در کودکان و نوجوانان است. شایعترین نشانه درد در بیماریهای مغز و اعصاب کودکان، سردرد است. سردرد در کودکان به دو نوع اولیه و ثانویه تقسیم بندی می شود.

سردرد کودکان از نوع ثانویه متعاقب عفونت های مختلف، افزایش فشار داخل مغزی، توده داخل مغزی، عفونت مننژیت یا آنسفالیت، بیماری عروقی گردن و عوارض جانبی انواع داروها بروز می کند. شایعترین علت سردرد اولیه در کودکان بیماری میگرن است. بیش از پنج درصد کودکان دچار سردرد میگرنی می شوند. سردرد میگرنی کودکان قبل از بلوغ در میان پسرها و بعد از سن بلوغ در میان دخترها شایع تر می باشد.

علت سردرد میگرنی کودکان چیست؟

برای اینکه به علت سردرد میگرنی کودکان بپردازیم ابتدا باید به تاریخچه بررسی های انجام گرفته اشاره نماییم. در گذشته علت بروز سردرد میگرنی کودکان را اختلالات عروقی مغزی می دانستند. جزئیات تئوری سردرد میگرنی به این صورت بود که تنگ شدن و سپس گشادشدن و التهاب رگهای خونی که به پوست سر و مغز میرفتند را دلیل اصلی می دانستند و بر اساس این فرضیه سردرد زمانی آغاز می شد که رگها دوباره گشاد می شدند.

علت محرک سردرد میگرنی کودکان بیماری های تب دار ویروسی مانند سرماخوردگی

امروزه علت سردرد میگرنی کودکان را ناشی از اختلالات عروق مغزی نمی دانند. بر اساس تئوری جدید علت اصلی میگرن در کودکان اختلال در کانالهای یونی سدیم، پتاسیم و کلسیم و گیرنده های پیامرسانهای عصبی در قشر مغز شامل نورونهای مغزی است. در واقع تئوری جدید مکانیسم سردرد میگرنی کودکان را مشابه علت تشنج در کودکان می داند. البته بعد از علت اولیه و تغییرات در کانالهای یونی در سلولهای عصبی مغزی تغییرات ثانویه در عروق مغزی نیز حین سردرد میگرنی اتفاق می افتد.

علائم سردرد میگرنی کودکان چیست؟

سردرد میگرنی کودکان یک بیماری با حملات مکرر سردرد می باشد. برای تشخیص سردرد میگرنی کودکان ابتدا آن را به دو نوع میگرن کلاسیک و میگرن شایع تقسیم بندی کرده اند. میگرن شایع بیش از 90 درصد موارد حملات سردرد میگرنی کودکان را شامل شده و میگرن کلاسیک کمتر از 10 درصد موارد سردرد میگرنی کودکان است. میگرن کلاسیک همان سردرد با علامت اورا بوده و میگرن شایع نیز سردرد بدون اورا می باشد.

شرایط تنش زا  استرس محیط خانواده عامل شروع سردرد میگرنی کودکان است

اورا (Aura) یک علامت هشداردهنده عصبی است که گاه قبل از سردرد در کودک احساس می شود. شایعترین انواع اورا به صورت جرقه های نورانی، علائم بینایی، احساس حسی روی پوست و علائم گوارشی می باشند. البته انواع غیر معمول از اورا نیز به صورت توهمات و یا اختلال فلجی اندامها وجود دارد که نیازمند توجه ویژه می باشد.

علائم تشخیصی میگرن شایع یا سردرد میگرنی بدون اورا عبارت است از:

حداقل 5 حمله سردرد در طی دو ماه اخیر

هر حمله سردرد از 1 تا 72 ساعت طول بکشد

حداقل دو علامت سرگیجه، تهوع، استفراغ، ترس از نور یا فتوفوبیا، ترس از صدا یا فنوفوبیا

حداقل دو علامت سردرد ضرباندار، سردرد یکطرفه، سردرد در ناحیه گیجگاهی دوطرف، سردردی که مانع فعالیت روزمره کودک شود

برای تشخیص سردرد میگرنی از نوع کلاسیک نیز تمام موارد فوق با حداقل دو حمله در طی دوماه اخیر به شرط اینکه همزمان علامت هشداردهنده اورا نیز وجود داشته باشد، کافی است.

تصویربرداری با MRI مغزی در سردرد کودکان

اولین اقدام والدین برای درمان سردرد میگرنی کودکان چیست؟

اولین کار مهم برای درمان سردرد میگرنی کودکان یافتن علت و عامل تحریک کننده است. در بسیاری از موارد شرایط تنش زا استرس محیط خانواده عامل شروع سردرد میگرنی کودکان است. گاه خوردن بعضی از غذاها شروع کننده سردرد می باشد. غذاهای حاوی تیرامین که گشاد کننده رگهای خونی است مانند پنیر کهنه و شکلات عامل مهمی در بروز سردرد هستند. از جمله علل محرک دیگر برای شروع یک سردرد میگرنی کودکان عبارتند از: تماشای بیش از حد وسایل دیجیتال تلویزیون یا کامپیوتر، بیماری های تب دار ویروسی مانند سرماخوردگی و آنفلوآنزا، سینوزیت، عفونت های گوش، خواب کمتر از حد معمول، تشنگی، ضربه  به سر، عفونت های ادراری و یک علت خیلی ساده مانند عدم خوردن یک وعده غذایی که موجب پایین آمدن سطح قند خون می شود.

اندازه گیری فشارخون در سردرد میگرنی بسیار مهم می باشد

اقدامات تشخیصی قبل از درمان سردرد میگرنی کودکان چیست؟

مهمترین اقدام تشخیصی در معاینه کودک مبتلا به سردرد میگرنی معاینه ته چشم کودک برای بررسی فشار داخل مغزی است. اگر سردرد کودک به علت ضایعات و یا توده های داخل مغزی باشد، فشار داخل مغزی افزایش می یابد که با معاینه ته چشم قابل تشخیص است. اندازه گیری فشارخون بیمار نیز بسیار مهم می باشد. بررسی ضروری دیگر انجام نوار مغز کودکان است که برای تشخیص علت سردرد و تشخیص اختلالات تشنجی مشابه بسیار مهم می باشد. همچنین تصویربرداری مغزی به صورت MRI مغزی نیز برای ارزیابی ساختمان مغزی کودک لازم می باشد.

تصویربرداری مغزی به صورت MRI مغزی برای ارزیابی ساختمان مغزی

داروهای مفید برای درمان سردرد میگرنی کودکان چه هستند؟

داروهای تجویزی برای درمان سردرد میگرنی کودکان به دو گروه داروهای پیشگیری و داروهای درمان مرحله حاد تقسیم می شوند. داروهای مورد استفاده در زمانی که کودک دچار سردرد شدید است، شامل سرم تراپی و انواع داروهای ضد التهابی مانند ایبوپروفن، استامینوفن، داروهای ضد استفراغ و آنتی هیستامین ها هستند. این داروها اغلب به صورت تزریقی و فقط برای کنترل علامتی مانند کنترل درد، کنترل سرگیجه و کنترل استفراغ بکار می روند.

اگر سردرد میگرنی مانع فعالیتهای روزمره کودک شود و یا در طی هفته بیش از دوبار بروز کند، لازم است درمان سردرد میگرنی کودکان با داروهای پیشگیری کننده هم انجام شود. پزشک مغز و اعصاب کودکان برای پیشگیری از حملات سردرد میگرنی از داروهایی مانند پروپرانولول، آمی تریپتیلین، توپیرامات، سدیم والپروآت، پره گابالین و لوتیراستام استفاده می شود.

دکتر محمدکاظم بخشنده فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *