انواع اختلالات خواب در کودکان ( خوابگردی و کابوس در خواب و... )

انواع اختلالات شایع خواب در کودکان

خوابگردی

در 15 درصد از کودکان 5 الی 12 ساله رخ می دهد که بیشترین شیوع آن در سنین 4 الی 6 سالگی است. بنا بر نظر پزشکان مغز و اعصاب کودکان این اختلال در پسران شایع تر است. در حالی که چشم های کودک باز است، وی آگاهی بسیار کم، کاهش پاسخ دهی و به محرک دارد. حرکات وی کم، بدون هدف و با بی مهارتی هستند اما گاهی حرکات پیچیده تر نظیر لباس پوشیدن، دستشویی رفتن و صحبت کردن و نیز رفتارهای با بی قراری و فریاد زدن دیده می شود. این رفتارها معمولا منجر به بیداری نمی شود و اغلب شخص به رختخواب باز می گردد و صبح روز بعد چیزی از آن به یاد ندارد. این اختلال یک زمینه خانوادگی دارد و استرس، خستگی مفرط و محرومیت از خواب سبب تشدید حملات می شود. درمان عمدتا شامل آموزش و اطمینان بخشی به والدین است. گاهی اوقات این اختلال به علت احتمال تصادف، حالت خطرناکی پیدا می کند که توصیه به قفل کردن در اتاق خواب کودک می شود. در صورت وجود بی اختیاری ادرار و گاز گرفتن زبان و دیس ارینته بودن در حین خوابگردی باید به سرگردانی بعد از تشنج شک کرد.

وحشت خواب

در 1 الی 6 درصد از کودکان رخ می دهد که بیشترین شیوع آن در سنین 5 الی  سالگی است و معمولا قبل ار بلوغ برطرف می شود. این اختلال در پسران شایع تر است و عبارت است از حملات برخاستن ناگهانی از خواب عمیق همراه با گریه، جیغ زدن، اضطراب و وحشت شدید، تظاهرات اتونوم مثل تاکی کاردی، تنفس سریع، تعریق و میدریاز در طول دوره و عدم پاسخ دهی نسبی به تلاش برای آرام کردن طفل. کودک ظرف چند دقیقه به خواب می رود و صبح روز بعد چیزی از آن به یاد ندارد. حملات 2 الی 20 دقیقه طول می کشد. این اختلال یک زمینه خانوادگی دارد و استرس، محرومیت از خواب و مصرف داروهایی نظیر محرک ها، نارکولپتیک ها، خواب آورها و آنتی هیستامین ها سبب تشدید حملات می شود. درمان اختصاصی به ندرت ضرورت می یابد و رفع استرس و در موارد دشوار تجویز دیازپام با دوز کم در هنگام خواب سبب بهبود و گاه حذف کامل حملات می شود.

دندان قروچه در خواب

دندان سایی در طول شب به خصوص در مرحله دو خواب رخ می دهد. در 20 الی 24 درصد از کودکان رخ می دهد که بیشترین شیوع آن در سنین 7 الی 10 سالگی است و بعد از آن شروع به کاهش یافتن می کند و به ندرت بعد از بلوغ ادامه می یابد. استرس می تواند باعث تشدید آن شود، فرد معمولا متوجه ناراحتی خود نمی شود فقط ممکن است صبح در آروازه خود احساس درد کند اما هم اتاقی وی مدام به صدای سایش دندان ها وی بیدار می شود. در کودکان معمولا خود به خود محدود شونده است و به ندرت نیاز به درمان پیدا می کند اما در بزرگسالان می تواند باعث آسیب شدید به دندان ها و همراه با سردرد عضلانی باشد که روش های ارتودنسی اصلاحی و استفاده از محافظ پلاستیکی دندان به هنگام خواب می تواند مفید باشد.

کابوس شبانه

کابوس رویای روشن و ترسناکی است که به تدریج اضطراب ناشی از آن زیاد می شود و نهایتا شخص هراسان از آن بیدار می شود. کابوس ها مانند سایر رویاها در خلال خواب و در اواخر شب رخ می دهد. کابوس دیدن کودکان شایع است و در تقریبا 50 درصد از آنان دیده می شود که از سن 3 الی 5 سالگی آغاز و در سنین بالاتر کاهش می یابد. معمولا درمان خاصی برای کابوس دیدن لازم نیست. بیدار کردن فردی که دچار کابوس است هم لازم نیست.

سندرم تاخیری مرحله خواب

از اختلالات ریتم شبانه روزی خواب است که در آن بین دوره های واقعی و مطلوب خواب تطابق وجود ندارد و زمان های خواب و بیداری به طور غیرقابل اجتنابی دیرتر از زمان مطلوب است اما پس از شروع خواب اشکال در دوام آن ندارد و به علاوه شخص از جلو انداختن خواب و یا بیداری ناتوان است. این سندرم به طور تیپیک در نوجوانی و اغلب در پسران شروع می شود. این افراد معمولا تا ساعت 2 الی 3 نیمه شب به خواب نمی روند و بیدار شدن آنها در ابتدای صبح برای به موقع رفتن به مدرسه، مشکل است. اگر به این افراد اجازه داده شود که آزادانه هر وقت تمایل دارند بخوابند کیفیت و کمیت خواب طبیعی دارند اما اگر مجبور باشند که طبق برنامه مرسوم خواب و بیداری عمل کنند، در روز خواب آلوده هستند. در این افراد آنتی ژن لکوسیتی با فراوانی بیشتری دیده می شود و به نظر می رسد که ترشح شبانه ملاتونین در آنها تاخیر دارد. این سندرم را باید از نوجوانان آنتی سوشیال که از مدرسه رفتن اجتناب مب کنند افتراق داد که در آنها خواب رفتن حتی در ساعات زودتر از افراد نرمال، صورت می گیرد.

دکتر محمدکاظم بخشنده فوق تخصص مغز و اعصاب کودکان

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *